Hoe staan we er als Helmond voor?

Na jaren van groei en bloei van de stad, verkeert Helmond momenteel in een crisis. Financieel, economisch en bestuurlijk. De feiten spreken voor zich en hebben niets te maken met doemdenken. De kredietcrisis en de economische terugval trekken een zware wissel op onze stad. De werkloosheid neemt gestaag toe en zal binnenkort de 11% van de beroepsbevolking overschrijden. De huizenmarkt zit in het slop. De fors ingezakte woningbouwproductie vertraagt de groei van de stad in ernstige mate. Projecten zoals 'Suytkade, de Groene Loper, Brandevoort 2', maar ook minder omvangrijke projecten kampen met vraaguitval in de woningmarkt en worden pas veel later, al dan niet met een gewijzigd programma, opgeleverd.

Het grondbedrijf is als gevolg hiervan in zwaar weer terecht gekomen. Het Centrumplan, gericht op uitbreiding van het centrum, verkeert in een impasse.
Al 10 jaar wordt er gesproken over nut en noodzaak van de uitbreidingsplannen, er is 23 mln. euro voor gereserveerd, maar er komt geen garen op de klos. De oorspronkelijke plannen zijn zo gedateerd, dat revisie onvermijdelijk is.
Er is nog veel werk aan de winkel in een aantal kwetsbare wijken, zoals de Binnenstad, Helmond-West, Helmond-Oost en Helmond-Noord, maar het tempo waarin dat gebeurt doet denken aan een slak die afremt in de bocht.
De objectieve veiligheid mag dan volgens onderzoek op belangrijke toetsstenen zijn verbeterd of niet verslechterd, uit de cijfers blijkt ook dat de subjectieve gevoelens van (on)veiligheid onder de Helmonders een bron van zorg vormen. Voor zelfgenoegzaamheid is dan ook geen enkele reden. Het vertrouwen onder de bevolking in de rechtshandhaving laat bovendien ernstig te wensen over.

In het kader van de zorg vervult de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) een sleutelrol. De voorbereiding en uitvoering van de WMO is met veel vallen en opstaan gepaard gegaan en is nog steeds verre van optimaal. De kwaliteit van de zorg voor ouderen en gehandicapten lijkt het af te leggen tegen een boekhoudermentaliteit en bureaucratie.

In de komende bestuursperiode zal onze stad dubbel en dwars geconfronteerd gaan worden met rijksbezuinigingen die voor een niet onbelangrijk deel op het bordje worden gelegd van de lagere overheden. De provincie Brabant houdt rekening met een korting op het provinciefonds van 20% en onze gemeente met een bezuinigingstaakstelling van tussen de 10 en 20 mln. euro.
Kaasschaaf-methodes zetten geen zoden aan de dijk. Ingrijpende bezuinigingen zijn dan ook onontkoombaar.

Helmond heeft meer dan ooit behoefte aan een sterk stadsbestuur. Een collegiaal en daadkrachtig college van B&W voorop. Een college dat de capaciteit heeft om adequaat crisismanagement te voeren. Het feit dat Helmond de afgelopen bestuursperiode is ‘geregeerd’ door een tot op het bot verdeeld college, met deels incompetente bestuurders, is mede debet aan de crisis waarin onze stad verkeerd.

Het is de hoogste tijd voor verandering! Juist in deze crisistijd staat de SDOH klaar om regeringsverantwoordelijkheid te nemen. Maar dan wel in een college dat is opgewassen tegen haar taken en verantwoordelijkheden. De SDOH sluit geen enkele partij uit in het kader van de collegevorming, maar hecht nadrukkelijk aan samenwerking met constructieve partijen met competente kandidaten.

Onze missie is van Helmond een zeer onveilige st ad te maken voor boeven, hufters, relschoppers en vandalen.Daarvoor is nodig dat de pakkans toeneemt, maar ook de aangifte-bereidheid.
Zonder het belang van preventie te verwaarlozen, zal er meer nadruk gelegd worden op repressie. Dat kan natuurlijk alleen in goede samenwerking met de andere partners in de veiligheidsketen. Tussen deze partners wordt een veiligheidsconvenant gesloten met daarin heldere en controleerbare doel- en taakstellingen die jaarlijks worden beoordeeld op effectiviteit.

Meer blauw op straat en minder achter het bureau; binnen het regionaal college maakt de burgemeester zich hier sterk voor. Ook de voorgenomen bezuinigingen van het kabinet op de politie worden bestreden. Regelgeving en handhavingcapaciteit dienen met elkaar in de pas te lopen. Bij de huidige regeldruk is uitbreiding van toezicht en handhaving onvermijdelijk. Versterking van de Stadswacht is de meest voor de hand liggende optie. Ook het organiseren van vrijwillige politie kan hierbij behulpzaam zijn. Tegelijkertijd wordt de overmaat aan regels doorgelicht en verminderd.

De politie krijgt de bevoegdheid preventief te fouilleren in het Centrum, in het bijzonder het uitgaansgebied, de Binnenstad en Helmond-West.

De burgemeester krijgt van het kabinet de bevoegdheid, zonder tussenkomst van de rechter, om vandalen, overlastplegers en hangjongeren preventief aan te pakken door middel van een gebieds- of groepsverbod, eventueel samen met een meldingsplicht. Dit lik-op-stuk beleid zal waar nodig worden toegepast.

In de misdaadstatistieken wordt de etniciteit van de daders zichtbaar gemaakt, zodat in het beleid daarop gerichter kan worden ingespeeld.

Probleemjongeren, waaronder criminele hangjongeren, worden niet beloond met ‘snoepreisjes’ naar het buitenland. Het voorstel van wethouder Boetzkes om Marokkaanse probleemjongeren op stage naar Marokko te sturen hoort thuis in de prullenbak. Evenmin worden overlastgevende hangjongeren beloond met hangplekken.

Overlast van zgn. ‘Tokkiegezinnen’ in wijken wordt hard aangepakt. Desnoods met dwangsommen en het verlagen van een sociale uitkering.

Huiselijk geweld (waaronder eergerelateerd geweld) wordt krachtiger bestreden. De hiervoor beschikbaar gestelde middelen voor o.m. opvang worden structureel gemaakt.

De belangen van slachtoffers van misdrijven worden effectiever behartigd door de slachtofferhulp beter te organiseren en te faciliteren.

Voor het geven van informatie over daders van ernstige delicten die leidt tot aanhouding wordt door de gemeente tipgeld ter beschikking gesteld. Van geval tot geval wordt de hoogte ervan vastgesteld in overleg met politie en justitie.

Naast het kernwinkelgebied en het uitgaansgebied zullen ook de aanloopstraten van cameratoezicht worden voorzien: de Koninginnewallen, de Molenstraat, het Ameideplein en de Marktstraat.

De tweede coffeeshop zal beslist niet in een van de wijken worden gevestigd. De voorkeur gaat uit naar een pand in (de periferie) van het Centrum. Korpsbeheerder van Gijzel verdient steun in zijn lobby voor het invoeren van een pasjessysteem gekoppeld aan gereguleerde wietteelt.

Namens de gemeente maakt de burgemeester zich in het regionaal college hard voor het afschaffen van het verplicht schrijven van bonnen per diender.

Het binnen 2 dagen betalen van parkeerboetes wordt beloond met 20% korting.

Bij experiment worden de sluitingstijden van de horeca in het Centrum voor 1 jaar losgelaten. De horeca-exploitanten zijn de gastvrouwen en –heren van onze stad. Als er ergens regels klemmen is het in deze sector. De goede ondernemers lijden te zwaar onder de kwade. De houding over en weer tussen overheid en horeca op het terrein van regels en controle zal anders en doeltreffender moeten.

In nauwe samenwerking met de provincie, politie, justitie en de regionale milieudienst wordt milieucriminaliteit (zoals het illegaal storten van afval) intensiever opgespoord en aangepakt.

Het door bewoners opzetten van buurtpreventieprojecten wordt, ook financieel, ondersteund. Uitbreiding van het aantal projecten in buurten en/of wijken wordt gestimuleerd.

Op dit moment moet er in de eerste plaats geknokt worden tegen de gevolgen van de economische crisis. Prioriteit heeft het scheppen van nieuwe banen en het behoud van de bestaande. Op langere termijn wil Helmond niet krimpen: ingezet wordt op groei. Groei van de economie, maar zeker ook groei van de bevolking.

Jonge mensen moeten voor Helmond behouden worden en nieuwe jonge mensen moeten naar onze stad gehaald worden. Dat begint met een gezonde economie, bloeiende bedrijven en aantrekkelijke banen.

De overheid dient daarvoor de voorwaarden te scheppen:
- voldoende ruimte voor bedrijven
- een goede infrastructuur
- een breed aanbod van woningen en woonmilieus
- een wervend Centrum
- een meewerkende overheid
- een goed vestigingsklimaat en investeren in het kennisintensiever maken van onze economie.

Speerpunten daarbij zijn:
- Automotive; Food; Design en Vrije Tijdsvoorzieningen (leisure).
- Verder komt er meer aandacht voor zorg en detailhandel (MKB).
- Publieke en private investeringen in kennis, onderwijs en sterke kennisclusters zijn van wezenlijk belang.
- Versterking van de Food-Campus en van de Automotive-Campus maakt hier deel van uit.

Gelet op onze ambities is de voorraad bedrijventerreinen in Helmond te beperkt. Uitbreiding van het BZOB is bittere noodzaak om banengroei mogelijk te maken. De voorkeur gaat nog steeds uit naar het gebied Diesdonk op Astens grondgebied, maar indien dat binnen afzienbare tijd niet haalbaar is gaan we voor het scenario dat de MEROS-studie aanbeveelt: Varenschut en het naaldbosgebied ten oosten van het BZOB.
Het is een illusie te stellen dat dankzij revitalisering van bestaande bedrijfsterreinen de toekomstige vraag kan worden opgevangen. Het is teleurstellend vast te moeten stellen dat de revitalisering van Hoogeind in een impasse verkeert. Het Parkmanagement zal worden ondersteund door een bedrijfscontact-functionaris van de gemeente om deze impasse te doorbreken. Gebeurt dit niet adequaat en tijdig dan heeft dat niet alleen een achteruitgang van het vestigings- en investeringsklimaat van Hoogeind tot gevolg, maar worden ook reeds toegezegde subsidies van het rijk op het spel gezet.

Een betere bereikbaarheid van onze regio en stad is economisch van vitaal belang. De keuze voor de zgn. ‘Grote Ruit’ brengt een verdubbeling van de provinciale weg ten oosten van onze stad met zich mee. Om de geluidsbelasting voor de bewoners van Dierdonk, Rijpelberg en Brouwhuis op een minimaal niveau te brengen dienen, naast het gebruik van geluidsarm asfalt, nut en noodzaak van geluidwerende voorzieningen onderzocht te worden. Op basis van de huidige wet- en regelgeving kan het nog jaren duren voordat de ‘Grote Ruit’ er ligt. Gezien het verkeersinfarct waarmee onze regio worstelt, is dat onverteerbaar. Met provincie en de minister van Verkeer en Waterstaat wordt bekeken hoe procedures versneld kunnen worden.

Extra initiatieven zullen in de komende periode worden ondernomen voor een gezonde economische toekomst. Hiervoor worden extra financiële middelen opgenomen in de begroting. Accent ligt op innovatieve en kansrijke initiatieven rondom food, toerisme, automotive en design. Als voorwaarde geldt dat meerdere ondernemers er achter staan en mee-investeren.

Mede in het kader van de versterking van de foodsector wordt getracht het project EETNL naar Helmond te halen en te integreren in het Centrumplan (bijv. op een deel van het Obragas-terrein). EETNL is een belevingscentrum op het gebied van voeding; een combinatie van eten, drinken, winkelen en ontspanning voor jong en oud. Een marktplaats voor verse kwaliteitsproducten en specialiteiten vormt het hart van EETNL. Het is een innovatief en gedurfd concept met in potentie grote uitstraling en multiplierwerking in termen van investeringen en werkgelegenheid. Ook de Helmondse foodmarkt zou hierbij betrokken kunnen worden, maar ook het EDAH-museum. Het feit dat dit project in andere Brabantse steden niet van de grond is gekomen dient als een extra uitdaging beschouwd te worden om het in het Centrum van Helmond te realiseren.

Helmond en de Peel-regio doen veel te weinig aan het versterken en uitbouwen van toerisme en recreatie. In de vorming van een visie over de Groene-Peelvallei dienen op korte termijn knopen doorgehakt te worden. Wij zien Berkendonk als een geschikte locatie voor dagrecreatie. Herontwikkeling van deze nu nog troosteloze plek is dringend geboden. Wij denken aan een commercieel concept vergelijkbaar met Aquabest, met dien verstande dat het noordelijk deel openbaar gebied blijft. Hoewel in de buurt van Rijpelberg en Brouwhuis gelegen is het onzin dit gebied te claimen als achtertuin en/of speelplek van deze 2 wijken. Berkendonk is van iedereen en verdient opwaardering als aantrekkelijk dagrecreatief gebied, waar ook ruimte is voor buitenevenementen.

Ook het industrieel-erfgoedtoerisme biedt onze stad, in het bijzonder ons Centrum, kansen. Wij geloven niet in de financiële haalbaarheid van het zgn. Indoor Themapark. Het plan omvat teveel onzekerheden en risico’s. Wij zetten in op projecten, waaronder een Orgelhuis en Vlisco-museum, die behapbaar en kansrijk zijn.

Voor de aanpak van knelpunten in buurt- en wijkwinkelcentra blijft budget beschikbaar. Wel wordt gewaakt voor overbewinkeling ten opzichte van het Centrum.

Het Centrumplan Stiphout komt maar niet van de grond, mede dankzij de stugge opstelling van enkele vastgoedeigenaren. De komende bestuursperiode zal alles op alles gezet worden om dit proces vlot te trekken, uiteraard niet tegen elke prijs. In de tussentijd kan met de herinrichting van de Dorpsstraat worden begonnen.

Het verzoek van het Parkmanagement, Centrummanagement en de Federatie Ondernemers Helmond (FOH) om de ozb voor niet-woningen beperkt te verhogen zal welwillend in overweging worden genomen. Met dit voorstel wordt beoogd free-riding onder de vastgoedeigenaren aan te pakken en te zorgen voor een solide en structurele financiering van genoemde organisaties. De reclameheffing, een andere bron van inkomsten, blijft gehandhaafd.

De sterke stijging van de werkloosheid dupeert m.n. jongeren en 55-plussers. Voorzover de werkloosheid van conjuncturele aard is waait deze wel over, maar dat geldt niet voor de structurele werkloosheid. Teveel werklozen zitten te lang thuis en hebben nauwelijks perspectief op een betaalde baan. Om deze groep langdurig werklozen uit hun sociale isolement te halen, wordt met elk van hen een maatschappelijke tegenprestatie overeengekomen. Dat betekent in de praktijk vrijwilligerswerk in bijvoorbeeld de buurt, het wijkhuis, de zorg of in de vorm van een klussendienst. Ter ondersteuning wordt scholing aangeboden.

In het arbeidsmarktbeleid staat een betere aansluiting tussen bedrijfsleven en onderwijs centraal. Voor jongeren zijn startkwalificaties een voorwaarde om aan de bak te komen. Met vroegtijdig schoolverlaten dupeert de persoon in kwestie niet alleen zichzelf maar ook de samenleving. Daarom zal dit fenomeen nog krachtiger worden bestreden. Samenwerking met ketenpartners is hierbij van wezenlijk belang.
- De Sociale Super voor de minst draagkrachtigen zal met een structurele subsidie van de gemeente op de been gehouden worden. De incidentele subsidie die de gemeente nu verstrekt en afloopt zet de continuïteit van dit landelijk geprezen initiatief op het spel en dat mag niet gebeuren.

De problematiek van de integratie van allochtone oud- en nieuwkomers doet zich ook in onze stad gelden. Het aandeel van een groep Marokkaanse jongeren in de criminaliteit, de WW en bijstand en schooluitval is onevenredig groot. De achterblijvende integratie mag met recht de grootste sociale kwestie in de huidige samenleving genoemd worden. Dankzij m.n. Pim Fortuyn is dit onderwerp niet langer taboe.

De sleutel tot integratie ligt in het zich aanpassen aan de Nederlandse en Helmondse cultuur. Aanpassen aan Nederlandse waarden en normen zoals: scheiding tussen kerk en staat; gelijke rechten voor mannen en vrouwen en voor hetero’s en homo’s.

Onze waarden en normen zijn geen keuzemenu of speelbal. Ze zijn gelijk voor iedereen: autochtonen zowel als allochtonen, ongeacht hun achtergrond.
Er is nog heel veel werk aan de winkel, ook in onze stad, om de groep die het betreft te laten emanciperen. Dat is niet alleen een kwestie van rechten, maar evenzeer van plichten.

Geen rechten zonder plichten. Het onder verantwoordelijkheid van de (landelijke) PvdA in de jaren tachtig en negentig totstandgekomen beleid van positieve discriminatie en troetel-subsidies voor Turken en Marokkanen heeft averechts gewerkt. Heeft eerder geleid tot desintegratie. In de bestuursperiode 2002-2006 is door het vorige college de basis gelegd voor een koerswijziging. Aparte subsidies voor accommodaties en activiteiten (bijvoorbeeld het subsidiëren van zwemlessen voor buitenlandse vrouwen) zijn afgeschaft.

Integratie verdraagt zich niet met een status aparte. Integratie is meedoen en erbij horen. Daarom het belang van het verplicht volgen van inburgeringprogramma’s. De deelname aan deze programma’s hapert, m.n. van de groep oudkomers. Om de drempel voor deze groep aan de inburgering te verlagen zou eerst met opstapcursussen gewerkt kunnen worden.

Sport is een belangrijke schakel in het bevorderen van integratie. Ook cultuur bindt en verbindt mensen. Initiatieven op wijkniveau die beogen, door middel van culturele- en/of sportactiviteiten, gezamenlijke deelname van autochtonen en allochtonen te bevorderen worden door de gemeente financieel ondersteund.

Islamitisch onderwijs, hoewel toegestaan in de onderwijswetgeving, draagt niet bij tot integratie. Ouders van allochtone kinderen worden aangemoedigd hun kinderen naar Nederlandse basisscholen te sturen.

Als gevolg van de economische recessie is de woningbouwproductie in Helmond fors teruggevallen. Helmond zal trager groeien in inwonertal en tal van projecten zullen veel later worden opgeleverd. Dit heeft ingrijpende financiële gevolgen voor zowel de concernbegroting (minder inkomsten) als het grondbedrijf (exploitatie- en renteverliezen).

De vergrijzing gaat ook aan Helmond niet voorbij. Steeds meer senioren gaan zich melden voor een levensloopbestendige woning of appartement met zorg op maatvoorzieningen binnen handbereik. M.n. in bestaande wijken, zoals Helmond-Oost en Helmond-Noord. In de woningbouwplanning en –programmering dient hierop goed vooruitgelopen te worden.

De gemeente neemt het initiatief tot vorming van een regiegroep, waarin ook de woningbouwcorporaties, de banken en projectontwikkelaars zitting krijgen. Deze regiegroep heeft tot taak de knelpunten op de woningmarkt niet alleen te analyseren, maar vooral om daarvoor oplossingen te bedenken, en aan realisatie ervan een actieve bijdrage te leveren. Oplossingen die de woningmarkt weer uit het dal trekken. Herprogrammering van de woningbouw op bepaalde locaties kan een optie zijn, maar gewaakt moet worden voor paniekvoetbal.

Bij herprogrammering kan gedacht worden aan herijking van de verhouding koop-huur (64% resp. 36%); bijvoorbeeld meer goedkopere koopwoningen en een beperkte verschuiving van koop naar huur.

Het aandeel specifiek voor senioren geschikte woningen, in de Woonvisie bepaald op 29%, kan opgerekt worden. Zeker gelet op de toenemende vergrijzing en de behoefte om zo lang mogelijk zelfstandig te wonen.

De welstandscommissie zal worden afgeschaft. De huidige werkwijze leidt tot vertragingen, betutteling en frustraties bij aanvragers. In de toekomst wordt gewerkt met beeldkwaliteitplannen die door een supervisor worden bewaakt.

Een groot deel van de inwoners van Helmond zo blijkt uit recent onderzoek (maart 2009) is ontevreden over de uitvoering van de WMO. Het niveau van dienstverlening wordt als onvoldoende ervaren. Door de wijze van aanbesteding wordt de huishoudelijke hulp teruggebracht tot een schoonmaakservice, op de kwaliteit en continuïteit waarvan het nodige af te dingen valt. Zo gaan wij niet met onze senioren en mensen met een beperking om! Onderzocht wordt daarom hoe de uitvoering van de WMO anders en beter kan. Zelfredzaamheid en het kunnen doen van een beroep op mantelzorg is niet voor iedereen weggelegd.

Om mantelzorgers te ontlasten, te ondersteunen en te informeren komt er een inloop- en informatiehuis voor mantelzorgers, met bijzondere aandacht voor de mantelzorgers van Alzheimerpatiënten.